Gdy La Croisette podnosi kurtynę

Dwanaście dni. Od 12 do 23 maja 2026 roku Lazurowe Wybrzeże staje się epicentrum światowego kina. To nie jest przesada – kiedy 79. edycja Festiwalu w Cannes podnosi kurtynę, branża filmowa zamiera. Dystrybutorzy rezerwują bilety miesiące wcześniej, dziennikarze zabiegają o akredytacje, a reżyserzy drżą przed werdyktem jury.

Cannes to dziwna mieszanka. Z jednej strony masz sztukę najwyższych lotów – autorskie kino, które potrafi zdefiniować dekadę. Z drugiej, w tym samym czasie, kilkaset metrów dalej na Marché du Film, negocjuje się milionowe kontrakty dystrybucyjne. Czerwony dywan i rachunki do spłacenia. Brzmi sprzecznie? Być może. Ale właśnie to napięcie sprawia, że Cannes działa.

W 2026 organizatorzy stawiają na świeże nazwiska i technologie immersyjne. Konkretów jeszcze niewiele, ale sygnały są wyraźne: kino autorskie, debiutanci z odwagą, nowe sposoby opowiadania historii.

Dalej znajdziesz kontekst – skąd się to wszystko wzięło i dlaczego nadal ma znaczenie. A potem konkretne daty, nazwiska i to, czego naprawdę szukać w programie.

Historia i ewolucja Cannes

Cannes narodziło się z gestu buntu. We wrześniu 1939 Francuzi i Brytyjczycy chcieli mieć własny festiwal filmowy, wolny od propagandowej machiny Mussoliniego, która zdominowała wenecką Mostrę. Wydarzenie uruchomiono 1 września w kurorcie na Lazurowym Wybrzeżu, ale po jednym dniu przerwała je inwazja Hitlera na Polskę. Prawdziwy start przyszedł dopiero w 1946, i od razu ten motyw “wolne kino” stał się DNA Cannes.

Kamienie milowe na La Croisette

To, co dziś znamy, budowało się kawałek po kawałku:

• 1949 – pierwszy Palais des Festivals na La Croisette (wcześniej kino Casino)
• 1951 – majowa data i akredytacja FIAPF (status “festiwalu kategorii A”)
• 1955 – Złota Palma zastępuje wcześniejszą nagrodę Grand Prix
• 1959 – powstaje Marché du Film, rynek branżowy
• 1968 – przerwanie na znak protestu; zaraz potem Directors’ Fortnight jako sekcja niezależna
• 1978 – skrócenie do 13 dni, Caméra d’Or i Un Certain Regard
• 1983 – nowy Palais (ten obecny)
• 1987 – czerwony dywan jako ceremonia medialna
• 1998 – Cinéfondation (wsparcie młodych twórców)
• 2004 – Cannes Classics dla restauracji filmowych

Jak Cannes weszło w XXI wiek?

Po 2010 przyszła cyfryzacja i VR. W 2015 uruchomiono Women in Motion, w 2018 infolinię #MeToo. Pandemia wywróciła wszystko: 2020 odwołano, 2021 przesunięto na lipiec. Cannes dostosowało się, pokazując, że potrafi być czymś więcej niż tylko galerią gwiazd.

Edycja 2026 w pigułce

1. edycja Festiwalu w Cannes została już dość dokładnie zaplanowana, więc warto zebrać to, co już wiemy na pewno. Oto rzeczy, które możesz wpisać do kalendarza.

Daty i osoby 2026

Park Chan-wook powiedział kiedyś coś, co dobrze oddaje ducha całego przedsięwzięcia:

“The theater is dark so that we may see the light of cinema.”

Program, zasady i Marché du Film

Marché du Film (12-20.05.2026) będzie miał w tym roku Japonię jako kraj honorowy. Do tego dochodzą inicjatywy branżowe typu Cannes Makers, Frontières czy Immersive Market Curators Network.

Miejsce to oczywiście Palais des Festivals z dziewięcioma salami, w tym Théâtre Lumière na 2 300 osób. Oczekuje się 35 000-40 000 akredytowanych gości. Konkurs główny pokaże około 22 filmów, poza tym Un Certain Regard, sekcje specjalne, Critics’ Week i Directors’ Fortnight.

Zasady techniczne? DCP, napisy po francusku lub angielsku. Preferowane są światowe premiery, a filmy konkursowe muszą potem trafić do kin we Francji, czyli żadnych platform w tym samym czasie.

Gdzie blask spotyka sens

Cannes to miejsce, gdzie wielkie ambicje artystyczne zderzają się z wielomilionowymi kontraktami, a filmy autorskie walczą o uwagę obok produkcji ze studiów. To festiwal, który od dekad wyznacza kierunki w kinie, ale też przypomina, że sztuka i komercja nie muszą się wykluczać. Filmy nagradzane na Croisette często definiują to, o czym będziemy rozmawiać przez następny rok.

Dlatego warto trzymać rękę na pulsie. Nie chodzi tylko o prestiż czy czerwony dywan. Chodzi o to, że Cannes pokazuje, dokąd zmierza kino jako takie. I w 2026 roku znowu będziemy świadkami tego magicznego momentu, gdy blask fleszy spotyka się z prawdziwą głębią filmowego rzemiosła.